Son güncelleme:
İçindekiler (9 bölüm)
Kasis, trafikte herkesin bildiği ama tanımı en çok karıştırılan kelimelerden biridir. Kimi tümsek der, kimi hız kesici; sokağına kasis koymak isteyen biri ise kime başvuracağını çoğu zaman bilmez. Bu yazıda kasis nedir, ne işe yarar, tümsek ve hız kesiciden farkı nedir sorularını resmî kaynaklarla cevaplıyor; kamu yolu ile site ve otopark gibi özel alanlar arasındaki farkı anlatıyoruz.
Kısa cevap: Kasis, araçların belirli bir noktada yavaşlaması için yola yapılan ya da yol yüzeyine monte edilen tümsektir. Günlük dilde kasis, tümsek ve hız kesici aynı anlamda kullanılır. Kamu yollarında kasisi yetkili idare yapar; site yolu, otopark ve fabrika sahası gibi özel alanlarda ise karar alanın yönetimine aittir.
Kasis nedir? Kelimenin anlamı ve kökeni
Kasis kelimesi Türkçeye Fransızcadaki cassis sözcüğünden geçmiştir. TDK Güncel Türkçe Sözlük, kelimeyi üç anlamda tanımlar:
- Kara yolunda oluşmuş çukurlar ve tümsekler.
- Yollarda araçların hızını düşürmek için yapılan, türlü biçimlerde tümsek.
- Bir yolun doğrultusunu dik kesen, bir yandan öbür yana geçen ark.
İlk anlam dikkat çekicidir: Kasis başlangıçta yoldaki bozukluğu, yani çukur ve tümseği anlatır. Bugün kelimeyi duyduğumuzda aklımıza gelen ise ikinci anlamdır: sürücüyü yavaşlatmak için bilerek yapılan tümsek. Bu yazıda kasis kelimesini bu ikinci anlamda kullanıyoruz.
Kasis, tümsek ve hız kesici aynı şey mi?
Günlük dilde evet. Üç kelime de araçları yavaşlatmak için yolda oluşturulan yükseltiyi anlatır. Yine de kullanıldıkları bağlam biraz farklıdır. Aşağıdaki tablo, kasisle sık karıştırılan kavramları bir arada gösterir:
| Kavram | Ne anlatır? | Nerede karşılaşılır? |
|---|---|---|
| Kasis | Araçları yavaşlatmak için yoldaki tümsek; halk arasında en yaygın ad | Kamu yolları, site yolları, otoparklar |
| Tümsek (hız tümseği) | Kamu yollarındaki kasisin teknik adı; TS 6283 standardının adında "Tümsekler (Kasisler)" olarak geçer | Belediye ve kamu yolları |
| Hız kesici | Kasisin ürün ve ticaret dilindeki adı; kauçuk, plastik veya metal hazır parçaları da kapsar | Site içi yollar, otoparklar, fabrika sahaları |
| Hız platformu | Uzun ve üstü düz kasis; araç tamamen üzerine çıkarak geçer | Yaya yoğunluğu olan kavşak ve geçiş noktaları |
| Yavaşlama çizgileri | Yola enine boyanan uyarı çizgileri; fiziksel engel değil, görsel uyarıdır | Kasis ve yaya geçidi öncesi |
Kısacası "kasis" ile "tümsek" aynı şeyi anlatır; "hız kesici" ise aynı işi gören hazır ürünler için daha sık kullanılır. Hız kesici modellerinin malzemeye göre karşılaştırmasını hız kesici (kasis) modelleri sayfamızda bulabilirsiniz.
Yapım şekline göre kasis türleri
Kasisler yalnızca malzemeye göre değil, nasıl yapıldıklarına göre de ayrılır. Bu ayrım, kasisin kalıcı mı yoksa sökülüp yerleştirilebilir mi olduğunu belirler:
- Yola dökülen tümsek: Asfalt ya da beton yolun bir parçası olarak inşa edilir. Kamu yollarında karşılaşılan kasislerin çoğu bu türdendir ve yetkili idare tarafından yapılır.
- Yükseltilmiş taş kasis: Parke ya da kilit taşı döşenen yollarda, taşların belirli bir bölümde yükseltilerek döşenmesiyle oluşturulur. Yolun dokusuyla bütünleşik bir çözümdür.
- Hazır (modüler) hız kesici: Kauçuk, plastik ya da metal parçalardan oluşur ve mevcut zemine dübelle sabitlenir. Yol yeniden yapılmadan uygulanabildiği için site içi yollarda, otoparklarda ve fabrika sahalarında yaygındır.
Hangi türün uygun olduğu yolun kime ait olduğuna, zeminin türüne ve kasisin kalıcı olup olmayacağına göre belirlenir. Özel alanlarda çoğunlukla hazır hız kesiciler tercih edilir, çünkü uygulaması zeminde kazı gerektirmez.
Kasis ne işe yarar?
Kasisin tek bir görevi vardır: sürücüyü belirli bir noktada yavaşlamaya zorlamak. Hız sınırı levhası ve yol çizgileri sürücünün dikkatine bağlıdır; kasis ise hızın düşmesini fiziksel olarak sağlar. Bu yüzden hız kuralına uyulmayan ya da yaya ile aracın aynı alanı paylaştığı yerlerde tercih edilir.
Kasisin en sık kullanıldığı yerler şunlardır:
- Site ve rezidans içi yollar
- Açık ve kapalı otoparkların giriş-çıkışları
- Okul, hastane ve kampüs çevreleri
- Fabrika, depo ve lojistik sahaları
- Yaya geçitlerinin hemen öncesi
Kasis tek başına bir trafik düzeni kurmaz; levha, çizgi ve diğer işaretlerle birlikte planlandığında işe yarar. Bunu yazının sonundaki önlemler bölümünde ayrıca anlatıyoruz.
"Kasisli yol" levhası ne anlatır?
Trafik işaretleri arasında kasis, tehlike uyarı işaretleri grubundaki "Kasisli yol" levhasıyla (T-7) gösterilir. Kırmızı çerçeveli üçgen içindeki tümsek sembolü, sürücüye ileride kaplamada tümsek ya da çukur bulunduğunu bildirir. Bu levhayı gören sürücü hızını azaltmalı, kasisin üzerinde ani ve sert fren yapmaktan kaçınmalıdır.
Site ve otopark gibi özel alanlarda da kasisin önüne bir uyarı levhası koymak, sürücünün hızını kasise gelmeden düşürmesine yardım eder. Levhaların duvara, direğe ya da tavana montajı için trafik ve yönlendirme levhaları montajı sayfamıza bakabilirsiniz.
Kamu yolunda ve özel alanda kasis: Kim karar verir?
Kasisle ilgili en çok karıştırılan konu budur. Kasisin nereye yapılacağı, yolun kime ait olduğuna göre değişir.
Kamu yolları: yetkili idare yapar
Cadde ve sokaklarda kasisi belediye ya da yolun bağlı olduğu yetkili idare yapar. Vatandaşın kendi başına yola kasis yapması çoğu yerde yasaktır. Örneğin Bolu Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliği, yol üzerine beton atmak ya da malzeme sermek suretiyle kasis yapılmasını açıkça yasaklar (Madde 9/15). Evinizin önündeki sokağa kasis istiyorsanız doğru yol, belediyenize başvurmaktır.
Kamu yollarındaki tümsekler için Türk Standartları Enstitüsü'nün TS 6283 standardı esas alınır. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin aktardığına göre bu standart, tümseğin genişliğini araçların dingil mesafesine bağlı olarak 3,6–3,8 metre, yol yüzeyinden yüksekliğini 7,5–10 santimetre olarak tarif eder ve tümseğin yol kaplamasıyla aynı malzemeden yapılmasını ister. Yani kamu yolundaki kasis, yolun bir parçası olarak inşa edilen bir tümsektir.
Özel alanlar: alanın yönetimi karar verir
Site içi yollar, otoparklar ve fabrika sahaları gibi özel alanlarda kasis kararı alanın yönetimine aittir. Sitelerde bu karar genellikle site yönetimi ya da kat malikleri kurulu tarafından alınır. Bu alanlarda çoğunlukla zemine monte edilen hazır hız kesiciler kullanılır.
Hazır kauçuk kasisler, yolun bir parçası olarak dökülmez; parça parça zemine sabitlenir. Örneğin kauçuk hız kesici modelimiz 40×50 cm ölçülerindeki parçalardan oluşur, 5 cm yüksekliğindedir ve yolun genişliğine göre gereken sayıda parça yan yana monte edilir.
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; sitenizin yönetim planı ya da belediyenizin kuralları için yönetiminize veya belediyenize danışın.
Kasisten nasıl geçilir?
Kasis, uygun hızda geçildiğinde sürücüyü uyarır; yüksek hızda geçildiğinde ise hem araç hem yolcular için sarsıntı ve hasar riski doğurur. Sürücü olarak şunlara dikkat etmek yeterlidir:
- "Kasisli yol" levhasını ya da yavaşlama çizgilerini gördüğünüzde hızınızı kasise gelmeden azaltın.
- Kasisin üzerindeyken ani ve sert fren yapmayın.
- Kasisten sonra hızlanmadan önce çevrede yaya olup olmadığına bakın; kasisler çoğu zaman yaya geçidi ve okul önü gibi noktalara konur.
Kasisle birlikte kullanılan önlemler
Bir alanda trafiği yavaşlatmak için kasis tek seçenek değildir. Çoğu zaman birkaç önlemin birlikte kullanılması daha iyi sonuç verir:
- Uyarı levhası: Sürücüyü kasise gelmeden uyarır.
- Yavaşlama çizgileri ve zemin yazıları: "YAVAŞ" yazısı ve hız sınırı sembolü gibi zemin yazıları ve sembolleri görsel uyarı verir.
- Yaya geçidi işaretlemesi: Kasisin hemen ardındaki yaya geçidi ve yürüyüş yolu, yavaşlamanın amacını sürücüye gösterir.
- Delinatörler: Şeridi daraltarak ya da yönleri ayırarak sürücünün daha dikkatli ve yavaş geçmesine yardım eder. Modeller için delinatör (esnek duba) sayfamıza bakabilirsiniz.

Yukarıdaki kapalı otopark koridorunda bu önlemlerin birlikte kullanıldığı bir düzen görülüyor: kasis, delinatörler, yaya geçidi ve hız sınırı levhaları ile zemindeki yön okları aynı noktaya hizmet ediyor. Kasis ve delinatör montajını hız kasisi, delinatör ve koniler hizmetimiz kapsamında yapıyoruz. Alanın ölçüsünü ve kasis kurulacak nokta sayısını teklif formundan iletebilirsiniz.

